محسن ناجي نصرآبادى / ابوالقاسم نقيبى

626

فيضنامه ( فارسى )

دست دادن گوهر و حقيقت يك اثر حكايت دارد . او روش گزيده‌سازى را در نثر و نظم به كار گرفته است . انتخاب مباحث مهم از كتاب « مكاتيب قطب » در نثر و عرضهء آن به نام « منتخب مكاتيب قطب » و انتخاب اشعار نغز از « مثنوى مولوى » و عرضهء آن به نام « سراج السالكين » از نتايج گزيده‌سازى او حكايت دارد . امروزه در عصر توليد انبوه اطّلاعات متنوّع ارائهء چكيده و گزيدهء اطّلاعات يكى از راههاى دسترسى به گوهر تحقيقات به شمار مىآيد . 7 - حكايتگرى از جريانات فكرى ، فقهى عصر قرن يازدهم قرن ظهور و غلبهء اخبارىگرى در ميان عالمان اماميه و تضعيف موقعيت مجتهدان و اصوليان است . از طرف ديگر در اين قرن تعارضى جدّى ميان متصوّفه و عالمان اماميه رخ نمود . فيض در هر دو ميدان از شخصيت‌هاى بسيار مهم و تأثيرگذار به شمار مىآيد . از اين رو آثارى كه تدوين نموده با توجّه به مشرب فقهى و حديثى او كه همانا سلوك در مسلك اخبارى است بيانگر روش او در اين مكتب و نوآوريهايى چون نقد تندرويهاى اخباريون ، ارائهء چهرهء معقول از آن ، و نهادينه‌سازى تأويل‌گرايى در فهم احاديث و شناسايى و ارائهء اصول تفقّه بر اساس اخبار اهل البيت - عليهم السلام - است . از طرف ديگر جمع بين تأويل‌گرايى با اخبارىگرى كه از جملهء ويژگيهاى اوست 9 تحت تأثير مكتب صدرالمتألّهين در تفسير نصوص پيگيرى شده است . شرح كتاب عقل و جهل « كافى » نمونه‌اى از به كارگيرى تأويل‌گرايى در شرح روايات است . تفسير باطنى روايات موجب شده كه عدّه‌اى او را پيرو مكتب تصوّف بدانند . وى در برخى آثار خود ضمن نقد روشهاى متصوّفه به روشنى موضع خود را آشكار مىكند . بنابراين برخى از آثار فيض متضّمن مباحثى است كه به شناخت عميق مبانى ، اصول و سير تعارض اخباريون و اصوليون ، متصوّفه و علماى اماميه